Cấm biệt phái, luân chuyển người đang đấu tranh chống lãng phí
- Thứ tư - 10/12/2025 02:17
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Quốc hội sáng nay biểu quyết thông qua Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Luật gồm 6 chương, 38 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026.
Luật quy định cụ thể các hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.
Trước khi Quốc hội thông qua, báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, luật quy định rõ việc cung cấp, xử lý thông tin phát hiện lãng phí, bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí.
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu. Ảnh: Quốc hội
Trước khi Quốc hội thông qua, báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, luật quy định rõ việc cung cấp, xử lý thông tin phát hiện lãng phí, bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí.
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu. Ảnh: Quốc hội
Theo đó, người đứng đầu cơ quan, tổ chức nhận được thông tin về lãng phí có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý, giải quyết thông tin phát hiện lãng phí theo quy định pháp luật về tố cáo, pháp luật về tiếp công dân và pháp luật có liên quan; trường hợp có lãng phí xảy ra phải ngăn chặn, khắc phục kịp thời.
Người đứng đầu cũng có trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý sai phạm và công khai kết quả xử lý; giải trình trước cơ quan chức năng về việc để xảy ra lãng phí.
Cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra, VKSND, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp khi nhận được thông tin về lãng phí có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức làm rõ theo chức năng, nhiệm vụ của mình, ngăn chặn và kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
Người đấu tranh chống lãng phí và người thân được bảo vệ theo quy định của pháp luật. Họ được bồi thường theo quy định của pháp luật khi cơ quan có thẩm quyền không áp dụng biện pháp bảo vệ hoặc áp dụng không kịp thời gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản, tinh thần.
Luật quy định nghiêm cấm việc lợi dụng đấu tranh chống lãng phí để vu khống cơ quan, tổ chức, cá nhân; dùng bạo lực, gây áp lực, vu khống, cô lập, xúc phạm hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người đấu tranh chống lãng phí và người thân.
Các hành vi xâm phạm bất hợp pháp nhà ở, chỗ ở, chiếm giữ, hủy hoại tài sản, xúc phạm nhân phẩm, danh dự; trả thù hoặc thuê, nhờ, xúi giục người khác uy hiếp tinh thần, trả thù người đấu tranh chống lãng phí và người thân cũng bị nghiêm cấm.
Cùng với đó, luật quy định nghiêm cấm phân biệt đối xử, đề ra tiêu chí, điều kiện, nhận xét, đánh giá mang tính áp đặt gây bất lợi trong công tác cán bộ, khen thưởng, kỷ luật với người đấu tranh chống lãng phí và người thân; luân chuyển, điều động, biệt phái người đấu tranh chống lãng phí khi đang giải quyết vụ việc.
Ngoài ra, luật đã quy định cụ thể về nội dung kiểm tra, thanh tra tiết kiệm, chống lãng phí để đảm bảo rõ ràng trong tổ chức thực hiện.
Theo quy định của luật, kiểm tra tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Nội dung kiểm tra gồm: Tình hình thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; kế hoạch tổ chức thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; việc công khai về tiết kiệm, chống lãng phí; tình hình thực hiện tiêu chuẩn, định mức, chế độ trong từng lĩnh vực theo quy định của pháp luật…
Thanh tra tiết kiệm, chống lãng phí được thực hiện thông qua hoạt động xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý của cơ quan thanh tra đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo trình tự, thủ tục do pháp luật thanh tra quy định.
........................................................................................................................................................................................
Để khuyến khích toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí, luật quy định ngày 31/5 hàng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí". Chính phủ cho biết, ngày này được lấy theo ngày của bài viết “Thế nào là Kiệm” được đăng trên Báo Cứu Quốc (ngày 31/5/1949) để lan tỏa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống lãng phí, góp phần xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội.
Quan điểm xuyên suốt của dự thảo luật là việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và phải trở thành "tự giác", "tự nguyện", như "cơm ăn nước uống, áo mặc hàng ngày". Việc phát động thường niên "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí" là để thúc đẩy, lan tỏa phong trào toàn xã hội nêu cao ý thức tiết kiệm, chống lãng phí.
.........................................................................................................................................................................................
Người đứng đầu cũng có trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý sai phạm và công khai kết quả xử lý; giải trình trước cơ quan chức năng về việc để xảy ra lãng phí.
Cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra, VKSND, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp khi nhận được thông tin về lãng phí có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức làm rõ theo chức năng, nhiệm vụ của mình, ngăn chặn và kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
Người đấu tranh chống lãng phí và người thân được bảo vệ theo quy định của pháp luật. Họ được bồi thường theo quy định của pháp luật khi cơ quan có thẩm quyền không áp dụng biện pháp bảo vệ hoặc áp dụng không kịp thời gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản, tinh thần.
Luật quy định nghiêm cấm việc lợi dụng đấu tranh chống lãng phí để vu khống cơ quan, tổ chức, cá nhân; dùng bạo lực, gây áp lực, vu khống, cô lập, xúc phạm hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người đấu tranh chống lãng phí và người thân.
Các hành vi xâm phạm bất hợp pháp nhà ở, chỗ ở, chiếm giữ, hủy hoại tài sản, xúc phạm nhân phẩm, danh dự; trả thù hoặc thuê, nhờ, xúi giục người khác uy hiếp tinh thần, trả thù người đấu tranh chống lãng phí và người thân cũng bị nghiêm cấm.
Cùng với đó, luật quy định nghiêm cấm phân biệt đối xử, đề ra tiêu chí, điều kiện, nhận xét, đánh giá mang tính áp đặt gây bất lợi trong công tác cán bộ, khen thưởng, kỷ luật với người đấu tranh chống lãng phí và người thân; luân chuyển, điều động, biệt phái người đấu tranh chống lãng phí khi đang giải quyết vụ việc.
Ngoài ra, luật đã quy định cụ thể về nội dung kiểm tra, thanh tra tiết kiệm, chống lãng phí để đảm bảo rõ ràng trong tổ chức thực hiện.
Theo quy định của luật, kiểm tra tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Nội dung kiểm tra gồm: Tình hình thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; kế hoạch tổ chức thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; việc công khai về tiết kiệm, chống lãng phí; tình hình thực hiện tiêu chuẩn, định mức, chế độ trong từng lĩnh vực theo quy định của pháp luật…
Thanh tra tiết kiệm, chống lãng phí được thực hiện thông qua hoạt động xem xét, đánh giá, kết luận, kiến nghị xử lý của cơ quan thanh tra đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo trình tự, thủ tục do pháp luật thanh tra quy định.
........................................................................................................................................................................................
Để khuyến khích toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí, luật quy định ngày 31/5 hàng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí". Chính phủ cho biết, ngày này được lấy theo ngày của bài viết “Thế nào là Kiệm” được đăng trên Báo Cứu Quốc (ngày 31/5/1949) để lan tỏa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống lãng phí, góp phần xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội.
Quan điểm xuyên suốt của dự thảo luật là việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và phải trở thành "tự giác", "tự nguyện", như "cơm ăn nước uống, áo mặc hàng ngày". Việc phát động thường niên "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí" là để thúc đẩy, lan tỏa phong trào toàn xã hội nêu cao ý thức tiết kiệm, chống lãng phí.
.........................................................................................................................................................................................