Đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước
- Thứ tư - 07/10/2026 21:29
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành một trong bốn trọng tâm lớn của Hội nghị để bàn về đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài không chỉ là sự tiếp nối một chủ trương xuyên suốt của Đảng, mà còn cho thấy yêu cầu đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết: muốn thực hiện những mục tiêu phát triển lớn, phải có một đội ngũ cán bộ tương xứng; muốn khơi thông và phát huy các nguồn lực xã hội, phải biết phát hiện, sử dụng và trọng dụng những người có năng lực thực sự.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, tốc độ nhanh hơn và yêu cầu cạnh tranh ngày càng lớn, câu chuyện cán bộ vì thế không chỉ là câu chuyện về tổ chức, nhân sự hay bố trí chức vụ. Sâu xa hơn, đó là câu chuyện về năng lực thực thi của cả hệ thống chính trị và khả năng biến chủ trương, quyết sách thành kết quả trong cuộc sống.
Khi yêu cầu phát triển đặt ra một chuẩn mực mới về cán bộ
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Quyết sách chỉ trở thành hiện thực khi có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm thực hiện”. Đây có thể xem là một trong những thông điệp quan trọng nhất về công tác cán bộ được đặt ra tại Hội nghị lần này.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: TTXVN.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, tốc độ nhanh hơn và yêu cầu cạnh tranh ngày càng lớn, câu chuyện cán bộ vì thế không chỉ là câu chuyện về tổ chức, nhân sự hay bố trí chức vụ. Sâu xa hơn, đó là câu chuyện về năng lực thực thi của cả hệ thống chính trị và khả năng biến chủ trương, quyết sách thành kết quả trong cuộc sống.
Khi yêu cầu phát triển đặt ra một chuẩn mực mới về cán bộ
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Quyết sách chỉ trở thành hiện thực khi có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và trách nhiệm thực hiện”. Đây có thể xem là một trong những thông điệp quan trọng nhất về công tác cán bộ được đặt ra tại Hội nghị lần này.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: TTXVN.
Thực tế cho thấy, một chủ trương đúng, một chính sách tốt, một mô hình tổ chức phù hợp vẫn chưa thể tự mình tạo ra kết quả. Tất cả cuối cùng đều phải được thực hiện bởi con người. Một quy định dù chặt chẽ đến đâu cũng cần cán bộ hiểu đúng, vận dụng đúng. Một cơ chế dù thông thoáng đến đâu cũng cần những người đủ năng lực để tổ chức thực hiện. Một địa phương dù có nhiều tiềm năng cũng khó phát triển nhanh nếu đội ngũ lãnh đạo không đủ tầm nhìn, năng lực tổ chức và quyết tâm hành động.
Chính vì vậy, đổi mới công tác cán bộ trong giai đoạn mới không thể chỉ dừng ở việc hoàn thiện quy trình tuyển chọn, quy hoạch, bổ nhiệm hay đào tạo. Điều quan trọng hơn là phải trả lời được câu hỏi: đội ngũ cán bộ được lựa chọn có thực sự đáp ứng yêu cầu của công việc và sự phát triển hay không?
Điều đó cho thấy, một cách tiếp cận đáng chú ý: công tác cán bộ phải được nhìn như một chỉnh thể, từ phát hiện một con người, đào tạo, giao việc, đánh giá, sử dụng cho đến sàng lọc và chuẩn bị đội ngũ kế cận. Không thể coi mỗi khâu là một quy trình độc lập, càng không thể để tình trạng người được lựa chọn qua một quy trình nhưng khi vào vị trí lại không đáp ứng được yêu cầu công việc.
Đặc biệt, một yêu cầu rất đáng suy nghĩ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là đánh giá cán bộ phải nhận diện được phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng qua công việc, nhất là cách xử lý việc khó. Kết quả đánh giá phải dẫn tới việc sử dụng đúng, giao việc xứng đáng hoặc thay thế kịp thời; đồng thời phải làm rõ trách nhiệm của người đánh giá, giới thiệu và quyết định đối với kết quả cũng như hệ quả của việc bố trí cán bộ.
Vì vậy, thước đo quan trọng của cán bộ phải ngày càng chuyển mạnh từ “đã làm gì, có những tiêu chuẩn gì” sang “giải quyết được việc gì, tạo ra kết quả gì và có đóng góp như thế nào”.
Trọng dụng nhân tài không chỉ là thu hút, mà quan trọng hơn là sử dụng
Một nội dung đặc biệt đáng chú ý trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là yêu cầu xây dựng “Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”.
Ở đây, khái niệm “nhân tài” được đặt trong một yêu cầu rất thực tế: đất nước đang thiếu năng lực gì, cần làm chủ công nghệ nào, cần nâng năng suất ra sao, cần tăng sức tự chủ ở những lĩnh vực nào thì phải từ đó xác định cần đào tạo, thu hút và kết nối nguồn nhân lực như thế nào.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho hay, cần thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài
trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững. Ảnh: Nguyễn Huế.
Chính vì vậy, đổi mới công tác cán bộ trong giai đoạn mới không thể chỉ dừng ở việc hoàn thiện quy trình tuyển chọn, quy hoạch, bổ nhiệm hay đào tạo. Điều quan trọng hơn là phải trả lời được câu hỏi: đội ngũ cán bộ được lựa chọn có thực sự đáp ứng yêu cầu của công việc và sự phát triển hay không?
Điều đó cho thấy, một cách tiếp cận đáng chú ý: công tác cán bộ phải được nhìn như một chỉnh thể, từ phát hiện một con người, đào tạo, giao việc, đánh giá, sử dụng cho đến sàng lọc và chuẩn bị đội ngũ kế cận. Không thể coi mỗi khâu là một quy trình độc lập, càng không thể để tình trạng người được lựa chọn qua một quy trình nhưng khi vào vị trí lại không đáp ứng được yêu cầu công việc.
Đặc biệt, một yêu cầu rất đáng suy nghĩ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra là đánh giá cán bộ phải nhận diện được phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng qua công việc, nhất là cách xử lý việc khó. Kết quả đánh giá phải dẫn tới việc sử dụng đúng, giao việc xứng đáng hoặc thay thế kịp thời; đồng thời phải làm rõ trách nhiệm của người đánh giá, giới thiệu và quyết định đối với kết quả cũng như hệ quả của việc bố trí cán bộ.
Vì vậy, thước đo quan trọng của cán bộ phải ngày càng chuyển mạnh từ “đã làm gì, có những tiêu chuẩn gì” sang “giải quyết được việc gì, tạo ra kết quả gì và có đóng góp như thế nào”.
Trọng dụng nhân tài không chỉ là thu hút, mà quan trọng hơn là sử dụng
Một nội dung đặc biệt đáng chú ý trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là yêu cầu xây dựng “Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”.
Ở đây, khái niệm “nhân tài” được đặt trong một yêu cầu rất thực tế: đất nước đang thiếu năng lực gì, cần làm chủ công nghệ nào, cần nâng năng suất ra sao, cần tăng sức tự chủ ở những lĩnh vực nào thì phải từ đó xác định cần đào tạo, thu hút và kết nối nguồn nhân lực như thế nào.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho hay, cần thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài
trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững. Ảnh: Nguyễn Huế.
Như vậy, trọng dụng nhân tài không thể hiểu đơn giản là tìm kiếm những người có thành tích nổi bật rồi đưa họ vào một vị trí nào đó. Thu hút chỉ là điểm khởi đầu; sử dụng hiệu quả mới là mục tiêu.
Một người có năng lực nhưng không được giao đúng việc sẽ khó phát huy năng lực. Người có chuyên môn sâu nhưng bị ràng buộc bởi quá nhiều tầng nấc xin - cho sẽ khó sáng tạo. Người có ý tưởng mới nhưng luôn phải lựa chọn phương án an toàn vì sợ trách nhiệm thì cuối cùng cũng khó tạo ra đột phá.
Bởi vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Trung ương thảo luận cơ chế giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá theo đóng góp; tạo môi trường tôn trọng sáng tạo, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát. Đồng thời, cơ chế phải kết nối nhân tài trong nước, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế; liên thông trường, viện, doanh nghiệp, khu vực công và tư.
Đây là một tư duy rất phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời đại khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhân tài không chỉ nằm trong khu vực công. Nguồn lực trí tuệ còn ở các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và cả các chuyên gia quốc tế.
Nếu vẫn tiếp cận nhân tài chủ yếu từ nguồn cán bộ trong hệ thống hành chính thì rõ ràng chúng ta sẽ bỏ lỡ một phần rất lớn nguồn lực trí tuệ của đất nước.
Nhưng rộng hơn nữa, trọng dụng nhân tài còn đòi hỏi thay đổi môi trường sử dụng con người. Không thể vừa kêu gọi sáng tạo, vừa khiến người sáng tạo luôn lo sợ vì rủi ro; không thể nói trọng dụng người tài nhưng lại đánh giá họ chủ yếu bằng thâm niên, bằng cấp hoặc những tiêu chí hình thức.
Muốn người tài cống hiến, phải giao cho họ việc tương xứng. Muốn họ chịu trách nhiệm, phải trao cho họ thẩm quyền tương xứng. Muốn họ tạo ra kết quả, phải bảo đảm nguồn lực cần thiết. Và khi đã tạo ra kết quả, phải có cơ chế ghi nhận xứng đáng.
Thước đo cuối cùng vẫn là kết quả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt vấn đề rất rõ: tại sao quy định đã sửa, nguồn lực đã giao mà công việc vẫn chậm; phải phân biệt đâu là bất cập của chủ trương, đâu là yếu kém trong tổ chức thực hiện, phối hợp và trách nhiệm cá nhân.
Đặt trong công tác cán bộ, điều đó có nghĩa là không thể đánh giá cán bộ tách rời kết quả phát triển của địa phương, cơ quan, đơn vị và nhiệm vụ mà cán bộ được giao.
Một cán bộ đứng đầu một địa phương phải được đánh giá bằng khả năng đưa chủ trương thành kết quả phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện đời sống người dân, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp. Một cán bộ quản lý hành chính phải được đánh giá bằng khả năng giải quyết công việc, giảm thủ tục, nâng chất lượng phục vụ. Một chuyên gia phải được đánh giá bằng giá trị chuyên môn và những đóng góp thực tế.
Đây cũng là tinh thần phù hợp với yêu cầu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra ở tầm rộng hơn: kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển là thước đo quan trọng đối với hiệu quả quyết sách, chất lượng công tác cán bộ và năng lực tổ chức thực hiện.
Đổi mới công tác cán bộ vì thế không phải là thay đổi một vài quy định về nhân sự. Đó phải là sự thay đổi trong cách nhìn, cách chọn người, cách giao việc, cách trao quyền, cách đánh giá và cả cách chịu trách nhiệm.
Đất nước đang đứng trước những mục tiêu phát triển rất lớn. Tăng trưởng nhanh, phát triển bền vững, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao năng suất, tăng sức tự chủ chiến lược... tất cả đều đòi hỏi nguồn lực con người có chất lượng cao. Nhưng nguồn lực ấy chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được đặt đúng chỗ.
Và có lẽ, đó cũng là ý nghĩa sâu xa của yêu cầu “mỗi nhiệm kỳ phải để lại một đội ngũ tốt hơn, một tổ chức mạnh hơn, năng lực thực thi cao hơn”. Đổi mới công tác cán bộ không chỉ nhằm đáp ứng nhiệm vụ hôm nay, mà phải chuẩn bị con người cho những mục tiêu của năm 2030, năm 2045 và xa hơn nữa.
Khi chọn đúng người, giao đúng việc, trao đúng quyền và đánh giá đúng bằng kết quả, công tác cán bộ sẽ thực sự trở thành một động lực phát triển. Khi đó, trí tuệ của mỗi cán bộ, mỗi chuyên gia và rộng hơn là của toàn xã hội mới có thể được chuyển hóa thành năng lực phát triển của đất nước.
Link nguồn: https://vietnamnet.vn/doi-moi-cong-tac-can-bo-trong-dung-nhan-tai-dap-ung-yeu-cau-phat-trien-dat-nuoc-2562741.html
Một người có năng lực nhưng không được giao đúng việc sẽ khó phát huy năng lực. Người có chuyên môn sâu nhưng bị ràng buộc bởi quá nhiều tầng nấc xin - cho sẽ khó sáng tạo. Người có ý tưởng mới nhưng luôn phải lựa chọn phương án an toàn vì sợ trách nhiệm thì cuối cùng cũng khó tạo ra đột phá.
Bởi vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Trung ương thảo luận cơ chế giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá theo đóng góp; tạo môi trường tôn trọng sáng tạo, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát. Đồng thời, cơ chế phải kết nối nhân tài trong nước, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế; liên thông trường, viện, doanh nghiệp, khu vực công và tư.
Đây là một tư duy rất phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời đại khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhân tài không chỉ nằm trong khu vực công. Nguồn lực trí tuệ còn ở các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và cả các chuyên gia quốc tế.
Nếu vẫn tiếp cận nhân tài chủ yếu từ nguồn cán bộ trong hệ thống hành chính thì rõ ràng chúng ta sẽ bỏ lỡ một phần rất lớn nguồn lực trí tuệ của đất nước.
Nhưng rộng hơn nữa, trọng dụng nhân tài còn đòi hỏi thay đổi môi trường sử dụng con người. Không thể vừa kêu gọi sáng tạo, vừa khiến người sáng tạo luôn lo sợ vì rủi ro; không thể nói trọng dụng người tài nhưng lại đánh giá họ chủ yếu bằng thâm niên, bằng cấp hoặc những tiêu chí hình thức.
Muốn người tài cống hiến, phải giao cho họ việc tương xứng. Muốn họ chịu trách nhiệm, phải trao cho họ thẩm quyền tương xứng. Muốn họ tạo ra kết quả, phải bảo đảm nguồn lực cần thiết. Và khi đã tạo ra kết quả, phải có cơ chế ghi nhận xứng đáng.
Thước đo cuối cùng vẫn là kết quả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt vấn đề rất rõ: tại sao quy định đã sửa, nguồn lực đã giao mà công việc vẫn chậm; phải phân biệt đâu là bất cập của chủ trương, đâu là yếu kém trong tổ chức thực hiện, phối hợp và trách nhiệm cá nhân.
Đặt trong công tác cán bộ, điều đó có nghĩa là không thể đánh giá cán bộ tách rời kết quả phát triển của địa phương, cơ quan, đơn vị và nhiệm vụ mà cán bộ được giao.
Một cán bộ đứng đầu một địa phương phải được đánh giá bằng khả năng đưa chủ trương thành kết quả phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn, cải thiện đời sống người dân, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp. Một cán bộ quản lý hành chính phải được đánh giá bằng khả năng giải quyết công việc, giảm thủ tục, nâng chất lượng phục vụ. Một chuyên gia phải được đánh giá bằng giá trị chuyên môn và những đóng góp thực tế.
Đây cũng là tinh thần phù hợp với yêu cầu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra ở tầm rộng hơn: kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển là thước đo quan trọng đối với hiệu quả quyết sách, chất lượng công tác cán bộ và năng lực tổ chức thực hiện.
Đổi mới công tác cán bộ vì thế không phải là thay đổi một vài quy định về nhân sự. Đó phải là sự thay đổi trong cách nhìn, cách chọn người, cách giao việc, cách trao quyền, cách đánh giá và cả cách chịu trách nhiệm.
Đất nước đang đứng trước những mục tiêu phát triển rất lớn. Tăng trưởng nhanh, phát triển bền vững, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao năng suất, tăng sức tự chủ chiến lược... tất cả đều đòi hỏi nguồn lực con người có chất lượng cao. Nhưng nguồn lực ấy chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được đặt đúng chỗ.
Và có lẽ, đó cũng là ý nghĩa sâu xa của yêu cầu “mỗi nhiệm kỳ phải để lại một đội ngũ tốt hơn, một tổ chức mạnh hơn, năng lực thực thi cao hơn”. Đổi mới công tác cán bộ không chỉ nhằm đáp ứng nhiệm vụ hôm nay, mà phải chuẩn bị con người cho những mục tiêu của năm 2030, năm 2045 và xa hơn nữa.
Khi chọn đúng người, giao đúng việc, trao đúng quyền và đánh giá đúng bằng kết quả, công tác cán bộ sẽ thực sự trở thành một động lực phát triển. Khi đó, trí tuệ của mỗi cán bộ, mỗi chuyên gia và rộng hơn là của toàn xã hội mới có thể được chuyển hóa thành năng lực phát triển của đất nước.
Link nguồn: https://vietnamnet.vn/doi-moi-cong-tac-can-bo-trong-dung-nhan-tai-dap-ung-yeu-cau-phat-trien-dat-nuoc-2562741.html