Đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát ở Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh
- Thứ hai - 05/10/2026 23:34
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Công tác kiểm tra, giám sát là một trong những chức năng lãnh đạo quan trọng của Đảng, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên. Thực tiễn cho thấy, kiểm tra, giám sát được tiến hành thường xuyên, có trọng tâm, sát với nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tiễn sẽ giúp cấp ủy kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh, chấn chỉnh hạn chế, khuyết điểm, phòng ngừa vi phạm và nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo.
Đối với Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh, yêu cầu này càng có ý nghĩa quan trọng. Đây là Đảng bộ gồm các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, phục vụ sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các cơ quan tư pháp và đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tỉnh ủy. Vì vậy, công tác kiểm tra, giám sát không chỉ phải bảo đảm đúng nguyên tắc, quy trình, quy định của Đảng mà còn phải phù hợp với đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức đảng; chú trọng tính thực chất, khả năng phát hiện vấn đề và hiệu quả khắc phục sau kiểm tra, giám sát.
Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, nâng cao tính chủ động, phòng ngừa và hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát. Đây là định hướng quan trọng để Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh tiếp tục đổi mới cách làm trong thời gian tới.
Hội nghị Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh.
Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, nâng cao tính chủ động, phòng ngừa và hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát. Đây là định hướng quan trọng để Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh tiếp tục đổi mới cách làm trong thời gian tới.
Hội nghị Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh.
Đổi mới nhận thức, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu
Trước hết, cần nhận thức đầy đủ rằng kiểm tra, giám sát không phải là công việc riêng của ủy ban kiểm tra mà là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên. Trong đó, cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo; ủy ban kiểm tra tham mưu và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định; các tổ chức đảng và đảng viên có trách nhiệm tự kiểm tra, tự giám sát việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ và các quy định của Đảng.
Đổi mới nhận thức phải được thể hiện trước hết ở vai trò của người đứng đầu. Cấp ủy, người đứng đầu tổ chức đảng cần coi kết quả kiểm tra, giám sát là một bộ phận trong kết quả lãnh đạo, chỉ đạo của mình; chủ động nắm tình hình, chỉ đạo kiểm tra những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh hạn chế, khuyết điểm, đồng thời theo dõi việc khắc phục sau kiểm tra. Khi kiểm tra, giám sát được đặt trong tổng thể công tác lãnh đạo, quản lý thì hoạt động này sẽ không còn mang tính “hậu kiểm”, mà trở thành một phương thức giúp cấp ủy điều chỉnh, hoàn thiện phương pháp lãnh đạo ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đối với ủy ban kiểm tra, yêu cầu đặt ra là nâng cao hơn nữa chất lượng tham mưu, không chỉ tham mưu xử lý những vấn đề đã phát sinh mà phải chủ động cung cấp thông tin, nhận định, cảnh báo để cấp ủy có cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp. Đối với cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, cần hình thành ý thức tự kiểm tra, tự soi, tự sửa, coi đây là trách nhiệm thường xuyên trong thực hiện nhiệm vụ và giữ gìn phẩm chất, uy tín của người cán bộ, đảng viên.
Lựa chọn đúng nội dung, đối tượng, thời điểm kiểm tra, giám sát
Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát trước hết phải bắt đầu từ việc lựa chọn đúng nội dung, đúng đối tượng và đúng thời điểm. Chương trình kiểm tra, giám sát cần bám sát nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, đồng thời căn cứ tình hình thực tiễn và những lĩnh vực, khâu công tác dễ phát sinh hạn chế, khuyết điểm để xác định trọng tâm phù hợp; tránh dàn trải, hình thức, cùng một cách tiếp cận đối với những tổ chức đảng có đặc điểm, nhiệm vụ khác nhau.
Cần tập trung vào những nội dung gắn trực tiếp với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân như: việc chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; công tác cán bộ; quản lý tài chính, tài sản; thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; trách nhiệm nêu gương; đạo đức công vụ; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và những vấn đề được cán bộ, đảng viên quan tâm.
Việc xác định nội dung kiểm tra, giám sát cũng cần dựa nhiều hơn vào thông tin từ thực tiễn. Những vấn đề có biểu hiện bất thường, những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ, những nội dung còn hạn chế qua giám sát thường xuyên hoặc chậm được khắc phục cần được xem xét để bổ sung, điều chỉnh chương trình khi cần thiết. Cùng với đó, cần lựa chọn đối tượng và thời điểm phù hợp, bảo đảm kiểm tra, giám sát thực sự có tác dụng đối với việc thực hiện nhiệm vụ, thay vì chỉ hoàn thành đủ số lượng cuộc kiểm tra, giám sát theo kế hoạch.
Một chương trình kiểm tra, giám sát tốt không chỉ trả lời được “kiểm tra ai, kiểm tra nội dung gì” mà còn phải xác định rõ “vì sao kiểm tra, cần làm rõ vấn đề gì và kết quả kiểm tra sẽ giúp cấp ủy điều chỉnh điều gì”. Đây là cơ sở để nâng cao chất lượng ngay từ khâu xây dựng chương trình, kế hoạch.
Đổi mới phương pháp, phát huy tự kiểm tra, tự giám sát
Đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát cần được thực hiện theo hướng chủ động nắm tình hình, tăng cường giám sát thường xuyên, kết hợp nhiều phương thức để có cái nhìn đầy đủ, thực chất về tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và việc thực hiện nhiệm vụ.
Giám sát thường xuyên cần trở thành phương thức quan trọng để nắm tình hình, nhận diện những biểu hiện chưa phù hợp và kịp thời trao đổi, nhắc nhở, chấn chỉnh. Cùng với đó, cần kết hợp linh hoạt giữa kiểm tra, giám sát chuyên đề với kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; giữa giám sát trực tiếp với khai thác báo cáo, hồ sơ, tài liệu, dữ liệu và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Việc kết hợp các phương thức phải nhằm làm rõ bản chất vấn đề, nguyên nhân và trách nhiệm, không chỉ dừng ở việc xác định thiếu sót.
Trong quá trình kiểm tra, giám sát, cần tăng cường trao đổi, đối thoại, phát huy tự phê bình và phê bình; phân biệt rõ giữa hạn chế do nguyên nhân khách quan, những thiếu sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ với hành vi vi phạm phải xem xét, xử lý theo quy định. Cách làm này vừa bảo đảm tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng, vừa giúp tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên nhận diện đúng vấn đề để khắc phục.
Cùng với kiểm tra, giám sát của cấp ủy và ủy ban kiểm tra, cần phát huy mạnh hơn vai trò tự kiểm tra, tự giám sát của tổ chức đảng và đảng viên. Chi bộ cần chủ động xác định những nội dung tự kiểm tra phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tế; chú trọng tự nhận diện nguy cơ, tự phát hiện hạn chế, khuyết điểm, xác định trách nhiệm và đề ra biện pháp khắc phục cụ thể.
Đối với cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, tự kiểm tra phải trở thành một phần của phương pháp công tác: thường xuyên xem xét việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ, việc giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, trách nhiệm nêu gương và chấp hành kỷ luật, kỷ cương. Khi mỗi tổ chức đảng và đảng viên có khả năng tự nhận diện, tự điều chỉnh, công tác kiểm tra, giám sát sẽ phát huy tốt hơn chức năng phòng ngừa, hạn chế việc tích tụ những thiếu sót nhỏ thành khuyết điểm, vi phạm phải xử lý.
Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy triển khai Quyết định, Kế hoạch giám sát chuyên đề
tại Chi bộ Ban Quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (trực thuộc Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh).
Trước hết, cần nhận thức đầy đủ rằng kiểm tra, giám sát không phải là công việc riêng của ủy ban kiểm tra mà là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên. Trong đó, cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo; ủy ban kiểm tra tham mưu và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định; các tổ chức đảng và đảng viên có trách nhiệm tự kiểm tra, tự giám sát việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ và các quy định của Đảng.
Đổi mới nhận thức phải được thể hiện trước hết ở vai trò của người đứng đầu. Cấp ủy, người đứng đầu tổ chức đảng cần coi kết quả kiểm tra, giám sát là một bộ phận trong kết quả lãnh đạo, chỉ đạo của mình; chủ động nắm tình hình, chỉ đạo kiểm tra những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh hạn chế, khuyết điểm, đồng thời theo dõi việc khắc phục sau kiểm tra. Khi kiểm tra, giám sát được đặt trong tổng thể công tác lãnh đạo, quản lý thì hoạt động này sẽ không còn mang tính “hậu kiểm”, mà trở thành một phương thức giúp cấp ủy điều chỉnh, hoàn thiện phương pháp lãnh đạo ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đối với ủy ban kiểm tra, yêu cầu đặt ra là nâng cao hơn nữa chất lượng tham mưu, không chỉ tham mưu xử lý những vấn đề đã phát sinh mà phải chủ động cung cấp thông tin, nhận định, cảnh báo để cấp ủy có cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp. Đối với cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, cần hình thành ý thức tự kiểm tra, tự soi, tự sửa, coi đây là trách nhiệm thường xuyên trong thực hiện nhiệm vụ và giữ gìn phẩm chất, uy tín của người cán bộ, đảng viên.
Lựa chọn đúng nội dung, đối tượng, thời điểm kiểm tra, giám sát
Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát trước hết phải bắt đầu từ việc lựa chọn đúng nội dung, đúng đối tượng và đúng thời điểm. Chương trình kiểm tra, giám sát cần bám sát nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, đồng thời căn cứ tình hình thực tiễn và những lĩnh vực, khâu công tác dễ phát sinh hạn chế, khuyết điểm để xác định trọng tâm phù hợp; tránh dàn trải, hình thức, cùng một cách tiếp cận đối với những tổ chức đảng có đặc điểm, nhiệm vụ khác nhau.
Cần tập trung vào những nội dung gắn trực tiếp với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân như: việc chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; công tác cán bộ; quản lý tài chính, tài sản; thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; trách nhiệm nêu gương; đạo đức công vụ; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và những vấn đề được cán bộ, đảng viên quan tâm.
Việc xác định nội dung kiểm tra, giám sát cũng cần dựa nhiều hơn vào thông tin từ thực tiễn. Những vấn đề có biểu hiện bất thường, những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ, những nội dung còn hạn chế qua giám sát thường xuyên hoặc chậm được khắc phục cần được xem xét để bổ sung, điều chỉnh chương trình khi cần thiết. Cùng với đó, cần lựa chọn đối tượng và thời điểm phù hợp, bảo đảm kiểm tra, giám sát thực sự có tác dụng đối với việc thực hiện nhiệm vụ, thay vì chỉ hoàn thành đủ số lượng cuộc kiểm tra, giám sát theo kế hoạch.
Một chương trình kiểm tra, giám sát tốt không chỉ trả lời được “kiểm tra ai, kiểm tra nội dung gì” mà còn phải xác định rõ “vì sao kiểm tra, cần làm rõ vấn đề gì và kết quả kiểm tra sẽ giúp cấp ủy điều chỉnh điều gì”. Đây là cơ sở để nâng cao chất lượng ngay từ khâu xây dựng chương trình, kế hoạch.
Đổi mới phương pháp, phát huy tự kiểm tra, tự giám sát
Đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát cần được thực hiện theo hướng chủ động nắm tình hình, tăng cường giám sát thường xuyên, kết hợp nhiều phương thức để có cái nhìn đầy đủ, thực chất về tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và việc thực hiện nhiệm vụ.
Giám sát thường xuyên cần trở thành phương thức quan trọng để nắm tình hình, nhận diện những biểu hiện chưa phù hợp và kịp thời trao đổi, nhắc nhở, chấn chỉnh. Cùng với đó, cần kết hợp linh hoạt giữa kiểm tra, giám sát chuyên đề với kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; giữa giám sát trực tiếp với khai thác báo cáo, hồ sơ, tài liệu, dữ liệu và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Việc kết hợp các phương thức phải nhằm làm rõ bản chất vấn đề, nguyên nhân và trách nhiệm, không chỉ dừng ở việc xác định thiếu sót.
Trong quá trình kiểm tra, giám sát, cần tăng cường trao đổi, đối thoại, phát huy tự phê bình và phê bình; phân biệt rõ giữa hạn chế do nguyên nhân khách quan, những thiếu sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ với hành vi vi phạm phải xem xét, xử lý theo quy định. Cách làm này vừa bảo đảm tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng, vừa giúp tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên nhận diện đúng vấn đề để khắc phục.
Cùng với kiểm tra, giám sát của cấp ủy và ủy ban kiểm tra, cần phát huy mạnh hơn vai trò tự kiểm tra, tự giám sát của tổ chức đảng và đảng viên. Chi bộ cần chủ động xác định những nội dung tự kiểm tra phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tế; chú trọng tự nhận diện nguy cơ, tự phát hiện hạn chế, khuyết điểm, xác định trách nhiệm và đề ra biện pháp khắc phục cụ thể.
Đối với cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, tự kiểm tra phải trở thành một phần của phương pháp công tác: thường xuyên xem xét việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ, việc giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, trách nhiệm nêu gương và chấp hành kỷ luật, kỷ cương. Khi mỗi tổ chức đảng và đảng viên có khả năng tự nhận diện, tự điều chỉnh, công tác kiểm tra, giám sát sẽ phát huy tốt hơn chức năng phòng ngừa, hạn chế việc tích tụ những thiếu sót nhỏ thành khuyết điểm, vi phạm phải xử lý.
Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy triển khai Quyết định, Kế hoạch giám sát chuyên đề
tại Chi bộ Ban Quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (trực thuộc Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh).
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra gắn với chuyển đổi số
Đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra. Cán bộ kiểm tra không chỉ cần nắm vững quy định, quy trình nghiệp vụ mà còn phải có khả năng phân tích, tổng hợp, nhận diện vấn đề; am hiểu lĩnh vực được kiểm tra và có phương pháp làm việc khoa học, thận trọng, khách quan. Cùng với bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp và tính công tâm, cán bộ kiểm tra cần chủ động cập nhật kiến thức về quản lý nhà nước, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin và những lĩnh vực liên quan đến nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số, năng lực khai thác, xử lý và phân tích dữ liệu sẽ ngày càng cần thiết, giúp cán bộ kiểm tra có thêm cơ sở để nhận diện vấn đề và nâng cao chất lượng tham mưu.
Chuyển đổi số vì vậy cần được xem là một phương thức hỗ trợ đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, trước hết ở khâu quản lý, khai thác, đối chiếu và phân tích thông tin. Cần đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tài liệu; chuẩn hóa dữ liệu phục vụ theo dõi tổ chức đảng, đảng viên, chương trình kiểm tra, giám sát và việc thực hiện kết luận. Từng bước chuyển từ phương thức chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy sang kết hợp giữa hồ sơ, thực tiễn và dữ liệu trong quá trình nắm tình hình, lựa chọn nội dung và tổ chức kiểm tra, giám sát. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và được khai thác đúng cách, cán bộ kiểm tra có điều kiện theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ, đối chiếu thông tin qua nhiều nguồn, nhận diện những vấn đề bất thường và lựa chọn nội dung giám sát phù hợp. Đồng thời, việc số hóa cũng tạo thuận lợi trong theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, hạn chế tình trạng thông tin phân tán, chậm cập nhật.
Tuy nhiên, chuyển đổi số phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Cần quan tâm đồng thời đến hạ tầng, chất lượng dữ liệu, quy trình khai thác, phân quyền sử dụng và trách nhiệm của người được giao quản lý dữ liệu. Công nghệ không thay thế vai trò của cán bộ kiểm tra mà cung cấp thêm công cụ để cán bộ làm tốt hơn nhiệm vụ của mình; yếu tố quyết định vẫn là bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trình độ nghiệp vụ và trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Nâng cao hiệu quả thực hiện kết luận sau kiểm tra, giám sát
Hiệu lực của công tác kiểm tra, giám sát không dừng lại ở thời điểm ban hành kết luận. Một cuộc kiểm tra chỉ thực sự phát huy tác dụng khi những hạn chế, khuyết điểm chỉ ra được khắc phục đầy đủ, trách nhiệm được làm rõ và những vấn đề tương tự không tiếp tục phát sinh. Vì vậy, cần coi theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả khắc phục là một khâu của toàn bộ quy trình kiểm tra, giám sát. Kết luận phải cụ thể, rõ nội dung cần khắc phục, rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân, rõ thời hạn và yêu cầu hoàn thành. Đối với những nội dung cần thời gian hoặc liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, cần xác định rõ lộ trình và trách nhiệm phối hợp.
Ủy ban kiểm tra cần thường xuyên theo dõi tiến độ thực hiện, kịp thời đôn đốc những nội dung chậm được khắc phục; báo cáo cấp có thẩm quyền đối với trường hợp khắc phục không đầy đủ, không đúng thời hạn hoặc có biểu hiện đối phó. Việc xác nhận hoàn thành khắc phục cũng cần dựa trên kết quả thực tế, tránh tình trạng kết luận đã được thực hiện trên hồ sơ nhưng vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết.
Quan trọng hơn, sau khắc phục cần xem xét lại nguyên nhân của hạn chế, khuyết điểm, đánh giá khả năng tái diễn và những giải pháp phòng ngừa. Những vấn đề còn tiềm ẩn nguy cơ cần được đưa trở lại nội dung giám sát để theo dõi. Qua đó, công tác kiểm tra, giám sát hình thành một quy trình liên tục: nắm tình hình - lựa chọn đúng vấn đề - kiểm tra, giám sát - kết luận - khắc phục - theo dõi kết quả và phòng ngừa tái diễn. Đây cũng là thước đo quan trọng để đánh giá tính thực chất của công tác kiểm tra, giám sát. Kết quả cuối cùng không chỉ là số cuộc kiểm tra, số nội dung được kết luận, mà là mức độ chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm, phương pháp lãnh đạo, quản lý và việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên sau kiểm tra, giám sát.
Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát không chỉ là đổi mới một số khâu nghiệp vụ, mà là đổi mới cách tiếp cận trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ. Khi kiểm tra, giám sát thực sự trở thành một phương thức giúp cấp ủy nhìn rõ hơn, cảnh báo sớm hơn và điều chỉnh kịp thời hơn, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát sẽ được nâng lên một cách thực chất; qua đó góp phần xây dựng Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra. Cán bộ kiểm tra không chỉ cần nắm vững quy định, quy trình nghiệp vụ mà còn phải có khả năng phân tích, tổng hợp, nhận diện vấn đề; am hiểu lĩnh vực được kiểm tra và có phương pháp làm việc khoa học, thận trọng, khách quan. Cùng với bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp và tính công tâm, cán bộ kiểm tra cần chủ động cập nhật kiến thức về quản lý nhà nước, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin và những lĩnh vực liên quan đến nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số, năng lực khai thác, xử lý và phân tích dữ liệu sẽ ngày càng cần thiết, giúp cán bộ kiểm tra có thêm cơ sở để nhận diện vấn đề và nâng cao chất lượng tham mưu.
Chuyển đổi số vì vậy cần được xem là một phương thức hỗ trợ đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, trước hết ở khâu quản lý, khai thác, đối chiếu và phân tích thông tin. Cần đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tài liệu; chuẩn hóa dữ liệu phục vụ theo dõi tổ chức đảng, đảng viên, chương trình kiểm tra, giám sát và việc thực hiện kết luận. Từng bước chuyển từ phương thức chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy sang kết hợp giữa hồ sơ, thực tiễn và dữ liệu trong quá trình nắm tình hình, lựa chọn nội dung và tổ chức kiểm tra, giám sát. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và được khai thác đúng cách, cán bộ kiểm tra có điều kiện theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ, đối chiếu thông tin qua nhiều nguồn, nhận diện những vấn đề bất thường và lựa chọn nội dung giám sát phù hợp. Đồng thời, việc số hóa cũng tạo thuận lợi trong theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, hạn chế tình trạng thông tin phân tán, chậm cập nhật.
Tuy nhiên, chuyển đổi số phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Cần quan tâm đồng thời đến hạ tầng, chất lượng dữ liệu, quy trình khai thác, phân quyền sử dụng và trách nhiệm của người được giao quản lý dữ liệu. Công nghệ không thay thế vai trò của cán bộ kiểm tra mà cung cấp thêm công cụ để cán bộ làm tốt hơn nhiệm vụ của mình; yếu tố quyết định vẫn là bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trình độ nghiệp vụ và trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Nâng cao hiệu quả thực hiện kết luận sau kiểm tra, giám sát
Hiệu lực của công tác kiểm tra, giám sát không dừng lại ở thời điểm ban hành kết luận. Một cuộc kiểm tra chỉ thực sự phát huy tác dụng khi những hạn chế, khuyết điểm chỉ ra được khắc phục đầy đủ, trách nhiệm được làm rõ và những vấn đề tương tự không tiếp tục phát sinh. Vì vậy, cần coi theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả khắc phục là một khâu của toàn bộ quy trình kiểm tra, giám sát. Kết luận phải cụ thể, rõ nội dung cần khắc phục, rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân, rõ thời hạn và yêu cầu hoàn thành. Đối với những nội dung cần thời gian hoặc liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, cần xác định rõ lộ trình và trách nhiệm phối hợp.
Ủy ban kiểm tra cần thường xuyên theo dõi tiến độ thực hiện, kịp thời đôn đốc những nội dung chậm được khắc phục; báo cáo cấp có thẩm quyền đối với trường hợp khắc phục không đầy đủ, không đúng thời hạn hoặc có biểu hiện đối phó. Việc xác nhận hoàn thành khắc phục cũng cần dựa trên kết quả thực tế, tránh tình trạng kết luận đã được thực hiện trên hồ sơ nhưng vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết.
Quan trọng hơn, sau khắc phục cần xem xét lại nguyên nhân của hạn chế, khuyết điểm, đánh giá khả năng tái diễn và những giải pháp phòng ngừa. Những vấn đề còn tiềm ẩn nguy cơ cần được đưa trở lại nội dung giám sát để theo dõi. Qua đó, công tác kiểm tra, giám sát hình thành một quy trình liên tục: nắm tình hình - lựa chọn đúng vấn đề - kiểm tra, giám sát - kết luận - khắc phục - theo dõi kết quả và phòng ngừa tái diễn. Đây cũng là thước đo quan trọng để đánh giá tính thực chất của công tác kiểm tra, giám sát. Kết quả cuối cùng không chỉ là số cuộc kiểm tra, số nội dung được kết luận, mà là mức độ chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm, phương pháp lãnh đạo, quản lý và việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên sau kiểm tra, giám sát.
Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát không chỉ là đổi mới một số khâu nghiệp vụ, mà là đổi mới cách tiếp cận trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ. Khi kiểm tra, giám sát thực sự trở thành một phương thức giúp cấp ủy nhìn rõ hơn, cảnh báo sớm hơn và điều chỉnh kịp thời hơn, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát sẽ được nâng lên một cách thực chất; qua đó góp phần xây dựng Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.