Tiêu chuẩn để trở thành Tổng Bí thư, Thường trực Ban Bí thư

Quy định 365/2025 của Bộ Chính trị quy định rõ các tiêu chuẩn để trở thành ủy viên Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, Thường trực Ban Bí thư.
Một trong những nội dung quan trọng của Đại hội XIV là các đại biểu sẽ tiến hành quy trình bầu Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa mới. Sau đó, Ban chấp hành Trung ương sẽ tiến hành hội nghị lần thứ nhất để bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư.
Ban chấp hành Trung ương khóa XIII đã thông qua danh sách nhân sự để trình Đại hội XIV xem xét, bầu cử Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV theo quy định.
Để chuẩn bị cho công tác nhân sự trình Đại hội XIV, Ban chấp hành Trung ương khóa XIII đã nhiều lần thảo luận, cho ý kiến và thống nhất phương hướng công tác nhân sự Ban chấp hành Trung ương khóa XIV, trong đó xác định rõ các quan điểm, yêu cầu, nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện, cơ cấu, số lượng và quy trình nhân sự.
Một trong những căn cứ quan trọng để xem xét nhân sự là Quy định 365/2025 của Bộ Chính trị về tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và khung tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Theo đó, Bộ Chính trị đưa ra 6 tiêu chuẩn chung đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp: về chính trị, tư tưởng; về phẩm chất đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật; về trình độ, năng lực; về uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết; về kết quả công tác; về sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm.
Trong đó, ủy viên Trung ương Đảng phải là những cán bộ tiêu biểu của Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, tính tiền phong, gương mẫu, tính xây dựng, tính chiến đấu, tính hành động, tính kỷ luật, tính nhân văn, năng lực, uy tín về mọi mặt. 
Những cán bộ này được đào tạo cơ bản, có kiến thức toàn diện, được rèn luyện, thử thách qua thực tiễn, có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, tâm huyết, trách nhiệm, tích cực tham gia thảo luận, đóng góp, hoạch định đường lối, chính sách và sự lãnh đạo tập thể của Ban chấp hành Trung ương Đảng.
Ngoài ra, họ phải có thành tích nổi trội, có kết quả, "sản phẩm" cụ thể trong quá trình công tác; có khả năng quy tụ, đoàn kết, thống nhất và huy động sức mạnh tổng hợp, tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách, nhiệm vụ của Đảng, chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới ở lĩnh vực, địa bàn công tác được phân công quản lý, phụ trách. 
Đồng thời, họ có năng lực dự báo, xử lý, ứng phó kịp thời, hiệu quả những tình huống đột xuất, bất ngờ, có khả năng làm việc độc lập, có tố chất, năng lực lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược, có hoài bão, khát vọng đổi mới vì nước, vì dân, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, quan liêu, lợi ích nhóm.
Nhân sự đảm nhận chức danh phải là người đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp dưới trực tiếp và tương đương. 
 

Đại hội XIV của Đảng
 
Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng là những cán bộ trẻ, cơ bản đáp ứng được tiêu chuẩn của ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, quyết liệt, hiệu quả trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, hiểu biết tình hình trong nước, khu vực và thế giới, có khả năng tham gia, đóng góp ý kiến và đề xuất những vấn đề thực tiễn đặt ra để Ban chấp hành Trung ương Đảng thảo luận, quyết định.
Những nhân sự này còn phải qua thực tiễn công tác thể hiện có năng lực, tố chất lãnh đạo, quản trị, quản lý, hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ đã kinh qua, có triển vọng phát triển và có khả năng đáp ứng ngay khi có yêu cầu phân công, bố trí đảm nhiệm chức danh lãnh đạo các địa phương, cơ quan, đơn vị có cơ cấu ủy viên Trung ương Đảng.
Trường hợp đặc biệt do Ban chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn của ủy viên Trung ương Đảng. Ngoài ra, nhân sự giữ chức danh này cần có thêm các tiêu chuẩn như thật sự tiêu biểu, mẫu mực của Ban chấp hành Trung ương Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trí tuệ, ý chí chiến đấu, năng lực lãnh đạo, quản lý, quản trị, ý thức tổ chức kỷ luật; không bị chi phối bởi sự can thiệp, sức ép bên ngoài và lợi ích nhóm.
Những nhân sự này phải là người quyết đoán, quyết liệt, hiệu quả trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, hiểu biết sâu rộng tình hình đất nước, khu vực và thế giới; nhạy cảm về chính trị, nhạy bén về kinh tế, am hiểu sâu sắc về xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.
Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải có ý thức trách nhiệm cao, có khả năng xây dựng chiến lược phát triển dài hạn cho đất nước, đóng góp ý kiến trong việc hoạch định đường lối, chính sách và phát hiện, đề xuất những vấn đề thực tiễn đặt ra để Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thảo luận, quyết định; có tâm, có tầm và trách nhiệm trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm sự kế thừa, phát triển, chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ cán bộ. 
Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải là ủy viên Trung ương Đảng (chính thức) trọn 1 nhiệm kỳ trở lên; đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh (bí thư; chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND) hoặc trưởng các ban, bộ, ngành, MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và tương đương.
Trường hợp ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư công tác trong quân đội thì phải kinh qua chức vụ chủ trì cấp quân khu. Trường hợp đặc biệt do Ban chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Với chức danh Tổng Bí thư, nhân sự phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Đồng thời, nhân sự ở chức danh này phải tiêu biểu, có uy tín cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và nhân dân; là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân và sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" trong giai đoạn cách mạng mới; tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ của toàn Đảng.
Điều kiện nữa với chức danh Tổng Bí thư là cần có tư duy lý luận chính trị sắc sảo, có kiến thức sâu, rộng, toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng, quản lý nhà nước...
Tổng Bí thư phải là người có bản lĩnh chính trị, tư duy nhạy bén, đổi mới, đột phá, quyết đoán; có năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, định hướng chiến lược; bình tĩnh, sáng suốt trước những vấn đề khó, phức tạp liên quan đến vận mệnh của Đảng, của quốc gia, của dân tộc.
Một tiêu chuẩn nữa với chức danh này là phải có năng lực lãnh đạo, điều hành Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có năng lực lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đặc biệt là người kế nhiệm, cán bộ chủ chốt.
Nhân sự ở vị trí này đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn 1 nhiệm kỳ trở lên.
Trường hợp đặc biệt do Ban chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Thường trực Ban Bí thư phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Thường trực Ban Bí thư phải là nhân sự có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và trong toàn Đảng.
Nhân sự ở chức danh này phải có tư duy lý luận chính trị sắc sảo, có kiến thức và hiểu biết sâu rộng trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại..., giàu kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; nhạy bén về chính trị, quyết liệt trong điều hành và có năng lực điều phối hài hòa, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc của Trung ương Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.
Điều kiện quan trọng khác với chức danh Thường trực Ban Bí thư là đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn 1 nhiệm kỳ trở lên. Trường hợp đặc biệt do Ban chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Quy định này được ban hành vào tháng 8/2025.
 

Tác giả bài viết: Trần Thường - Vietnamnet